عزاداري خود ارج نهادن به سنتهاي مذهبي و بزرگداشت شعائر اسلامي است و وسيلهاي براي تقرب به خدا و انس به ائمة اطهار ميباشد ، راه ائمه را زنده ميدارد و به حماسههاي پرشكوه اسلام در اين مراسم ارج مينهد و علاوه برآن كه روش شهادت ، فداكاري و شهيدپروري را به انسان ميآموزد، تهذيب نفس ، استقامت ، شجاعت و ساير فضايل را در انسانها زنده ميكند.
گريه بر حسين(ع) و تشكيل مجالس عزا و به راه انداختن دستههاي سوگواري و احداث بناهايي مثل حسينيه ، زنده نگاه داشتن ولايت است و رمز پيروزي و بقاي تشيع و استوار ماندن آيين جاوداني اسلام در برپايي اينگونه مجالس نهفته است.
عزاداري حضرت سيدالشهداء (ع) همانگونه كه در همه جا مرسوم بوده و هست در خالدآباد نيز به شيوة خاص خود برگزار ميشد.. آنچه در قديم مرسوم بود ، سينهزني ، زنجيرزني ، كفنپوشي ، برداشتن نخل ، برداشتن طوق و علم ، زدن سنج و دهل و از همه پرطرفدارتر و پرهياهوتر ، تعزيهخواني بود. پيش از فرارسيدن دهة عاشورا مساجد و حسينيهها را سياهپوش ميكردند و وسايل عزاداري مانند سنج و دهل و علم و طوق و بيرق كه براي سينهزني و زنجيرزني بود آماده ميكردند و علم و بيرق و طوق را با پارچههاي خوشرنگ آبي ، سبز يا رنگهاي روشن ميپوشاندند. نخل هم يكي ديگر از وسايل بود كه با چوب درست ميشد ، شبيه طاقهاي شيرواني و مزين به پارچههاي اهدايي ، البته بلند كردن نخل و علم و طوق كار جوانها و نوجوانها بود اما سنج و دهل را افراد مسنتر مينواختند. در قديم سينهزني و زنجيرزني سنتي حزنآور بود برخلاف امروز كه حالتي غنايي به خود گرفته و نمايشي شده است.
مراسم ماه محرم:
علاوه بر مراسم سينهزني و زنجيرزني كه در ماه محرم انجام ميگيرد مراسم زير نيز وجود دارد :
1- افروختن مشعل:
دوشب قبل از عاشورا مراسم افروختن مشعل در حسينية مركزي خالدآباد انجام ميگرفت مشعل وسيلهاي فلزي است به شكل منشور هشت ضلعي كه دورتادورش تور فلزي دارد و داراي پايهاي است كه در زمين قرار ميگيرد. چوبها در درون مشعل قرار ميگرفت و با ريختن نفت بر روي آنها شروع به سوختن ميكرد كه يادآور شبهاي قبل از جنگ عاشورا ميباشد كه ياران امام حسين(ع) آتش ميافروختند تا محيط اطراف روشن باشد.
2- مراسم روز عاشوراي حسيني:
در روز عاشوراي حسيني و در شب تاسوعا مردم زنجير بدست در حسينيه حاضر ميشدند و در آنجا زنجيرزني ميكردند. درگذشته زنجيرزني و سينهزني بصورت امروزي نبود كه مردم هركدام در يك هيئت مشخصي مشغول عزاداري باشند. بلكه همة مردم باهم و يكپارچه در حسينية مركزي جمع ميشدند و به عزاداري ميپرداختند. يكي ديگر از مراسم روز عاشورا مراسم طوقبرداري و نخلبرداري است. نخل و طوق را چند روز قبل از روز عاشورا بوسيلة پارچههايي كه اغلب نذورات مردم بود تزيين ميكردند صبح عاشورا نخل توسط عزاداران از جايگاه خود به ميداني كه بايد در آن گردانده شود آورده ميشد. قبل از بيرون آوردن نخل از جايگاهش اشعاري خوانده ميشد كه اين اشعار در خالداباد به پيشنخلي معروف است و تمام عزاداران نيز اين اشعار را با هم و همصدا تكرار ميكردند. پيش نخلي اشعاري است كه در ثناي امام حسين و يارانش خوانده ميشود و با اين جملات آغاز ميشود:
« اول به خداي حيّ داور رخصت »
« دويّم به رسول تاج بر سر رخصت »
« سيّم به علي و آل و اولاد علي »
« بر صاحب ذوالفقار و منبر رخصت »
خواندن پيش نخلي مختص به دو طايفه (يكي طايفة مدرسي و ديگري طايفهاي از خادمين حسينية خالدآباد) است كه دو نفر به نمايندگي از اين دو طايفه آنرا ميخوانند.و اين امر بصورت موروثي از پدر به فرزند منتقل ميشود.
بعد از خواندن پيش نخلي ، نخل توسط عزاداران از جايگاه خارج ميشد و دور ميدان گردانيده ميشد و عزاداران دور اين ميدان و به دنبال نخل شروع به نوحهسرايي و سينهزني ميكردند.
در گذشته شخصي در قسمت بالاي نخل مينشست و هنگام حركت آنرا هدايت ميكرد كه به اين شخص بابانخل مي گفتند.
نخل: نماد تابوت پيكر پاك معصومين است. نخل در خالدآباد قدمت بسيار زيادي دارد و مراسم نخلبرداري از قديمالايام از مراسم پرشكوه خالدآباد ميباشد. نخل خالدآباد 4 پايه دارد كه هر پايه به طايفة خاصي اختصاص دارد.
يكي ديگر از كارهايي كه در روز عاشورا انجام ميگرفت (و هماكنون نيز وجود دارد) جريدهگرداني است كه اين نيز متعلق به طايفة خاصي و موروثي بوده است. جريده را در جلوي نخل حركت ميدهند. جريدهها را مانند نخل و طوق بوسيلة پارچهها و روسريهاي نذري تزيين ميكردند روي جريده يك دست فلزي وجود داشت كه بر روي هركدام از انگشتهاي اين دست فلزي يك سيب ميگذاشتند كه مردم اين سيبها را به نيت شفا ميگرفتند و ميخوردند.
نخل را در روز عاشورا به مزار ميبردند و پس از سينهزني و زنجيرزني بر سر مزار اموات ، آن را مسجد پاچنار (مسجد جامع شهر) ميبردند و جلوي مسجد مراسم خواندن زيارت عاشورا را برگزار ميكردند و بعد از آن نخل را دوباره به جايگاه اول خود يعني حسينية مركزي برميگرداندند.
حسينيه خالدآباد در گذشته بصورت غرفهاي و دوطبقه بود كه در طبقة پايين آقايان و در طبقة بالا خانمها مينشستند.
در گذشته در تمام طول محرم و صفر مراسم روضهخواني برقرار بود و روحانيون و روضهخوانان خالدآباد از ابتداي محرم تا انتهاي صفر در خانه هاي خالدآباديها به روضهخواني ميپرداختند و گاهي حدود 400 منبر در طول اين 2 ماه ميرفتند.
